Zwitserland en Noorwegen liggen midden in Europa, maar zitten niet in de EU. Voor de btw betekent dat: geen EU-portaal, geen Richtlijn 2008/9/EG, maar een eigen procedure per land. Beide landen geven buitenlandse ondernemers btw terug, maar de weg ernaartoe is omslachtiger dan binnen de EU. In dit artikel lees je hoe het werkt en of het de moeite loont.
Zwitserland in het kort
| Zwitserland | |
|---|---|
| Btw heet | MWST (Mehrwertsteuer), TVA of IVA |
| Standaardtarief | 8,1% |
| Hotel | 3,8% |
| Waar indienen | ESTV, via een fiscaal vertegenwoordiger in Zwitserland |
| Formulieren | 1222 (aanvraag) en 1223 (verklaring van ondernemerschap) |
| Periode | Kalenderjaar, één aanvraag per jaar |
| Minimum | CHF 500 aan btw per kalenderjaar |
| Deadline | 30 juni van het jaar erna, niet te verlengen |
| Facturen | Originelen |
Wat krijg je terug?
Zwitserland is ruim: beurskosten, hotels, restaurants, brandstof, huurauto's, taxi, tol, parkeren en onderhoud zijn volledig aftrekbaar, ook voor een personenauto. De tarieven zijn laag (8,1% standaard, 3,8% voor hotels), dus de bedragen per factuur zijn kleiner dan in de EU. Het volledige overzicht staat op btw terugvragen uit Zwitserland.
De verplichte fiscaal vertegenwoordiger
Een buitenlands bedrijf kan in Zwitserland niet zelf een teruggaaf aanvragen. Je moet een fiscaal vertegenwoordiger aanwijzen met woonplaats of zetel in Zwitserland. Dat is meestal een Zwitsers belastingadvieskantoor of een gespecialiseerd bureau. De vertegenwoordiger dient de aanvraag in bij de Eidgenössische Steuerverwaltung (ESTV) en is het aanspreekpunt. Voor elke aanvraag heb je een nieuwe volmacht nodig.
Een vertegenwoordiger kost geld, vaak een vast bedrag plus een percentage van de teruggaaf. Daarom loont een Zwitserse teruggaaf vooral als je er flinke kosten maakt, bijvoorbeeld op een beurs in Basel of Genève of met werk voor Zwitserse klanten.
Wat heb je nodig?
- Formulier 1222, de aanvraag. Je vertegenwoordiger vult het in.
- Formulier 1223, de verklaring van ondernemerschap, ingevuld en afgestempeld door de Nederlandse Belastingdienst voor het jaar van de aanvraag. Zie verklaring van ondernemerschap.
- De originele facturen, op naam van je bedrijf en met het Zwitserse btw-nummer van de leverancier (CHE-123.456.789 MWST).
- Een volmacht voor de vertegenwoordiger.
Deadline: 30 juni, en dat is hard
De aanvraag over een kalenderjaar moet uiterlijk 30 juni van het jaar erna bij de ESTV binnen zijn. Die termijn wordt niet verlengd. Kosten uit 2026 vraag je dus uiterlijk op 30 juni 2027 terug. Kortere periodes zijn niet mogelijk: één aanvraag per kalenderjaar. Het minimum is CHF 500 aan btw.
Omdat je eerst een vertegenwoordiger moet vinden en een verklaring van de Belastingdienst moet krijgen, is het verstandig om in februari of maart te beginnen.
Noorwegen in het kort
| Noorwegen | |
|---|---|
| Btw heet | MVA (merverdiavgift) |
| Standaardtarief | 25% |
| Waar indienen | Skatteetaten |
| Formulier | RF-1032, ondertekend, per post |
| Periode | Minstens drie maanden, binnen een kalenderjaar |
| Minimum | NOK 5.000 per aanvraag, of NOK 500 voor een jaaraanvraag achteraf |
| Deadline | 30 september van het jaar erna |
| Facturen | Kopieën |
Wat krijg je terug?
In Noorwegen zijn hotels, beurskosten en taxi, trein en ov aftrekbaar. Restaurants en representatie zijn uitgesloten. Kosten van personenauto's, zoals brandstof, huur, tol, parkeren en onderhoud, zijn ook niet aftrekbaar. Voor bestelbussen en vrachtwagens wel. Het volledige overzicht staat op btw terugvragen uit Noorwegen.
| Soort kosten | Terug (personenauto) |
|---|---|
| Beurs en stand | 100% |
| Hotel | 100% |
| Restaurant | 0% |
| Brandstof, huurauto, tol, parkeren, onderhoud | 0% |
| Taxi, trein en ov | 100% |
Formulier RF-1032
Je vraagt Noorse btw terug met formulier RF-1032 van Skatteetaten. Het formulier mag in het Engels. Je vermeldt alle facturen en legt in vak 7 uit waarvoor je de kosten gebruikte. Je voegt toe:
- kopieën van de facturen,
- een verklaring over je bedrijf, van de Kamer van Koophandel of de Belastingdienst, niet ouder dan een jaar.
Het formulier moet met de hand worden ondertekend en per post worden verstuurd. E-mail wordt niet geaccepteerd. Het poststempel telt: uiterlijk 30 september van het jaar na de kosten.
Loont het?
Voor kleine bedragen vaak niet. In Zwitserland kost de vertegenwoordiger geld en is het minimum CHF 500 aan btw, wat bij 8,1% neerkomt op ruim CHF 6.000 aan kosten. In Noorwegen is het minimum voor een tussentijdse aanvraag NOK 5.000 aan btw, en zijn restaurants en autokosten uitgesloten.
Het loont wel bij:
- een beurs of evenement met standhuur, catering en hotels voor een team,
- projecten bij klanten met veel overnachtingen,
- transport met vrachtwagens of bestelbussen door Noorwegen,
- regelmatig zakelijk verkeer met de Zwitserse vestigingen van klanten.
Let op: verricht je in Zwitserland of Noorwegen zelf diensten of leveringen, dan kan het zijn dat je je daar moet registreren voor de btw. Dan gebruik je de teruggaafregeling niet. Zie btw-registratie in het buitenland.
Vergelijking met de EU en het VK
| EU | VK | Zwitserland | Noorwegen | |
|---|---|---|---|---|
| Indienen | Portaal Belastingdienst | HMRC (VAT65A) | Via vertegenwoordiger | Per post (RF-1032) |
| Deadline | 30 september | 31 december | 30 juni | 30 september |
| Kortere periode | Ja | Ja | Nee | Ja |
| Bewijs ondernemerschap | Nee | Ja, eerste keer | Ja, elk jaar | Ja |
Lees ook btw terugvragen uit het Verenigd Koninkrijk.
Rekenvoorbeelden
Beurs in Basel
Een machinebouwer staat met vier medewerkers op een vakbeurs in Basel.
| Kosten | Btw | Terug |
|---|---|---|
| Standhuur en stroom | CHF 1.620 | CHF 1.620 |
| Hotel, 4 kamers, 5 nachten | CHF 304 | CHF 304 |
| Restaurants | CHF 194 | CHF 194 |
| Catering op de stand | CHF 243 | CHF 243 |
| Totaal | CHF 2.361 | CHF 2.361 |
Het minimum van CHF 500 wordt ruim gehaald. Na aftrek van de kosten van de vertegenwoordiger blijft er een flink bedrag over.
Let op: standhuur aan een ondernemer valt in de EU meestal onder de verleggingsregeling, maar Zwitserland heeft eigen regels. Of er Zwitserse btw op de standhuur staat, zie je op de factuur van de beursorganisator.
Projectweek in Oslo
Twee monteurs werken een week bij een klant in Oslo en reizen met een bestelbus.
| Kosten | Btw | Terug |
|---|---|---|
| Hotel, 2 kamers, 5 nachten | NOK 1.200 | NOK 1.200 |
| Diesel bestelbus | NOK 900 | NOK 900 |
| Tol en parkeren met btw | NOK 300 | NOK 300 |
| Maaltijden | NOK 1.100 | NOK 0 |
| Totaal | NOK 3.500 | NOK 2.400 |
Dit haalt het minimum van NOK 5.000 voor een tussentijdse aanvraag niet. Bundel de kosten daarom in een jaaraanvraag na afloop van het jaar, waarvoor het minimum NOK 500 is. Let op: werken je monteurs zelf aan een installatie bij de klant, dan kan het zijn dat je in Noorwegen btw-plichtig bent. Laat dat vooraf toetsen.
Zo helpt Nutback
Nutback houdt de Zwitserse en Noorse kosten apart bij, rekent de bedragen met de ECB-koers om zodat je ziet wat het oplevert, en zet de lijst met facturen klaar voor je vertegenwoordiger of het formulier. Je krijgt een seintje voor de deadlines van 30 juni en 30 september. Doe de gratis btw-scan om te zien wat er voor jou in zit.
Veelgestelde vragen
Heb ik een vertegenwoordiger nodig om Zwitserse btw terug te vragen?
Ja. Een buitenlands bedrijf moet een fiscaal vertegenwoordiger met woonplaats of zetel in Zwitserland aanwijzen. Die dient de aanvraag in bij de ESTV.
Wat is de deadline voor Zwitserse btw-teruggaaf?
30 juni van het jaar na de kosten. Die termijn wordt niet verlengd, en je kunt maar één aanvraag per kalenderjaar doen.
Kan ik Noorse btw per e-mail terugvragen?
Nee. Formulier RF-1032 moet met de hand worden ondertekend en per post naar Skatteetaten worden gestuurd, uiterlijk 30 september van het jaar erna.
Krijg ik in Noorwegen btw terug op restaurants en brandstof?
Nee, niet voor een personenauto. Restaurants en kosten van personenauto's zijn in Noorwegen uitgesloten. Voor bestelbussen en vrachtwagens zijn brandstof en tol wel aftrekbaar.