Sommige ondernemers rekenen geen btw omdat hun prestaties wettelijk zijn vrijgesteld. Dat klinkt gunstig, maar het heeft een keerzijde: zij mogen ook geen btw aftrekken. Ook niet als het om buitenlandse btw gaat.
Welke prestaties zijn vrijgesteld?
De vrijstellingen staan in de EU-btw-richtlijn (artikelen 132 tot en met 137) en in Nederland in artikel 11 van de Wet op de omzetbelasting 1968. De belangrijkste:
- medische zorg door artsen, tandartsen, fysiotherapeuten en andere BIG-geregistreerden,
- onderwijs en beroepsopleidingen (onder voorwaarden),
- financiële diensten, zoals kredietverlening en betalingsverkeer,
- verzekeringen en bemiddeling daarbij,
- verhuur van woningen en levering van oude gebouwen,
- kinderopvang, sport door verenigingen, sociale en culturele diensten.
Alleen vrijgesteld: geen teruggaaf
Wie alleen vrijgestelde prestaties verricht, heeft geen aftrekrecht. Artikel 18 van Richtlijn 2008/9/EG bepaalt dat de Belastingdienst een teruggaafverzoek dan niet doorstuurt. Een tandarts die een congres in Wenen bezoekt, krijgt de Oostenrijkse btw dus niet terug.
Zowel belast als vrijgesteld: pro rata
Verricht je beide, dan vraag je buitenlandse btw terug naar verhouding:
- kosten die alleen bij je belaste prestaties horen: volledig,
- kosten die alleen bij je vrijgestelde prestaties horen: niet,
- algemene kosten: volgens je pro-rata-percentage.
Zie pro rata.
Voorbeeld: een opleidingsinstituut met 60% belaste en 40% vrijgestelde omzet bezoekt een beurs in Keulen. De Duitse btw op de beurskosten is in Duitsland volledig aftrekbaar, maar het instituut krijgt 60% terug.
Opteren voor belaste verhuur
Bij verhuur van bedrijfsruimte kun je in Nederland onder voorwaarden kiezen voor belaste verhuur. Dan heb je voor die verhuur wel aftrekrecht. Dat kan je pro-rata-percentage verhogen. Bespreek dit met je adviseur.
Voorbeelden uit de praktijk
| Ondernemer | Prestaties | Buitenlandse btw terug? |
|---|---|---|
| Huisarts op een congres in Barcelona | Alleen vrijgestelde zorg | Nee |
| Fysiotherapeut die ook sportmassages zonder medische indicatie geeft | Gemengd | Naar verhouding |
| Opleider met erkende beroepsopleidingen en losse workshops met btw | Gemengd | Naar verhouding, workshopkosten volledig |
| Verzekeringsadviseur op een beurs in Keulen | Alleen vrijgestelde bemiddeling | Nee |
| Vastgoedbedrijf met belaste verhuur van kantoren | Belast (geopteerd) | Ja, voor die verhuur |
Ook in je Nederlandse aangifte
De regel voor buitenlandse btw volgt dezelfde logica als in je Nederlandse aangifte. Wie in Nederland geen voorbelasting mag aftrekken, krijgt ook buitenlandse btw niet terug. Het land van teruggaaf kijkt daarnaast naar zijn eigen regels: een kostensoort die daar uitgesloten is, blijft uitgesloten. Het laagste van beide telt. Zie voorbelasting en aftrekbeperking.
Wat je wel kunt doen
Werk je met een gemengde praktijk, houd dan per buitenlandse uitgave bij of die bij je belaste of je vrijgestelde activiteiten hoort. Een congres over een belaste dienst levert dan meer op dan een algemene uitgave volgens het pro-rata-percentage.
Veelgestelde vragen
Kan een zorgverlener buitenlandse btw terugvragen?
Niet als hij alleen vrijgestelde zorg verleent. Verricht hij ook belaste prestaties, dan naar verhouding.
Wat als ik vrijgestelde en belaste prestaties combineer?
Dan vraag je buitenlandse btw terug volgens je pro-rata-percentage, en kosten die alleen bij belaste prestaties horen volledig.
Stuurt de Belastingdienst mijn verzoek door als ik vrijgesteld ben?
Nee, niet als je alleen vrijgestelde prestaties verricht. Dan heb je geen recht op teruggaaf.
Kan een verzekeringsadviseur buitenlandse btw terugvragen?
Meestal niet. Bemiddeling in verzekeringen is vrijgesteld. Alleen als de adviseur ook belaste diensten verricht, zoals bepaalde adviezen zonder bemiddeling, kan hij naar verhouding terugvragen.